Pożarnicze węże ssawne – rodzaje, średnice, długości i zastosowanie

Pożarnicze węże ssawne są jednym z podstawowych elementów wyposażenia wykorzystywanego podczas pobierania wody przez pompy pożarnicze. Tworzą linię ssawną łączącą źródło wody z pompą lub motopompą i muszą zachowywać odpowiednią sztywność oraz szczelność podczas pracy w warunkach podciśnienia. W przeciwieństwie do typowych węży tłocznych nie mogą zapadać się pod wpływem zasysania wody.

Węże ssawne występują w różnych średnicach, długościach oraz wersjach materiałowych. Dobór właściwego modelu zależy przede wszystkim od rodzaju pompy, wymaganej wydajności, zastosowania oraz elementów armatury, z którymi wąż ma współpracować.

Co to jest pożarniczy wąż ssawny?

Pożarniczy wąż ssawny jest przewodem przeznaczonym przede wszystkim do doprowadzania wody ze zbiornika, rzeki, jeziora, studni lub innego źródła do pompy pożarniczej. W czasie jej pracy wewnątrz przewodu powstaje podciśnienie, dlatego konstrukcja węża musi zapobiegać jego spłaszczeniu.

W tym celu ściany węży są odpowiednio wzmacniane. W zależności od konstrukcji stosuje się m.in. spiralę stalową albo spiralne zbrojenie wykonane z twardego tworzywa sztucznego. Dzięki temu przewód pozostaje drożny nawet przy intensywnym zasysaniu.

Typowa linia ssawna składa się z kilku połączonych odcinków węży. Od strony źródła wody może być zakończona smokiem ssawnym, natomiast drugi koniec połączony jest z króćcem ssawnym pompy lub motopompy. Smok ssawny zabezpiecza układ przed większymi zanieczyszczeniami, a zastosowany w nim zawór zwrotny ogranicza cofanie się wody.

Rodzaje węży ssawnych ze względu na średnicę

Średnica węża ma bezpośredni wpływ na ilość wody, jaka może być transportowana, oraz na rodzaj urządzenia, z którym można go połączyć.

Na rynku dostępne są m.in. węże ssawne o średnicach:

25 mm – niewielkie węże stosowane przede wszystkim do zasysania środków pianotwórczych lub w instalacjach pomocniczych.

52 mm – wykorzystywane m.in. w mniejszych układach pompowych oraz jako przewody do zasysania środków gaśniczych.

75 mm – stosowane do transportowania i zasysania wody oraz innych cieczy. W zależności od wykonania mogą mieć również zastosowanie poza pożarnictwem.

110 mm – najpopularniejsza średnica klasycznych węży ssawnych używanych przy motopompach i autopompach pożarniczych. Węże W110 są często wykorzystywane przez jednostki PSP i OSP oraz podczas zawodów sportowo-pożarniczych.

Spotyka się również większe średnice, np. 125 mm, przeznaczone do układów wymagających większego przepływu. Aktualne katalogi producentów wskazują dostępność węży m.in. w średnicach 25, 50/52, 75, 110 i 125 mm.

Węże ssawne gumowe

Jednym z tradycyjnych rozwiązań są gumowe węże ssawne. Ich konstrukcja może obejmować kilka warstw gumy, wzmocnienie tekstylne oraz spiralę wykonaną z drutu stalowego.

Przykładowy wąż gumowy W110 posiada wewnętrzną gładką warstwę gumową, wzmocnienie tekstylne i stalową spiralę zapobiegającą zapadaniu się przewodu pod wpływem podciśnienia. Zewnętrzną część również stanowi warstwa gumy.

Węże gumowe są stosunkowo odporne na uszkodzenia mechaniczne i dobrze sprawdzają się podczas typowych działań ratowniczo-gaśniczych. Ich wadą może być większa masa w porównaniu z niektórymi konstrukcjami wykonanymi z tworzyw sztucznych.

Węże ssawne z PCV

Drugą bardzo popularną grupę stanowią węże ssawne wykonane z PCV. Najczęściej mają ścianę ze zmiękczonego tworzywa oraz spiralę wzmacniającą wykonaną z twardego PCV.

Przykładowe modele mają gładką powierzchnię wewnętrzną oraz lekko pofalowaną powierzchnię zewnętrzną. Połączenie elastycznego materiału ze sztywną spiralą pozwala zachować giętkość przewodu, a jednocześnie zabezpiecza go przed odkształceniem podczas zasysania.

Węże PCV są często charakterystycznie zielone, podczas gdy tradycyjne węże gumowe mają najczęściej kolor czarny.

Oprócz wody modele wykonane z odpowiednich tworzyw mogą być przystosowane do transportu innych cieczy, np. ścieków, szlamu czy określonych substancji chemicznych. Zawsze należy jednak sprawdzić deklarowane przez producenta przeznaczenie konkretnego węża.

Jakie długości mają węże ssawne?

W przeciwieństwie do węży tłocznych, których typowe odcinki mają kilkanaście lub kilkadziesiąt metrów, klasyczne pożarnicze węże ssawne są znacznie krótsze.

W przypadku najpopularniejszej średnicy 110 mm bardzo często spotyka się odcinki o długości 1,6 m oraz 2,5 m. Takie długości ułatwiają budowę linii ssawnej z kilku odcinków i pozwalają stosunkowo łatwo przenosić oraz układać sztywne przewody.

Węże sportowe W110 stosowane podczas zawodów mogą mieć przykładowo około 2,4–2,5 m długości.

Producenci oferują jednak również węże wykonywane w innych długościach. W zależności od średnicy i przeznaczenia mogą to być przewody od około 1 do nawet 30 metrów.

Do czego wykorzystuje się pożarnicze węże ssawne?

Podstawowym zadaniem węża ssawnego jest wykonanie połączenia pomiędzy źródłem wody a pompą.

Może być wykorzystywany podczas pobierania wody z:

• rzek,
• jezior,
• stawów,
• zbiorników przeciwpożarowych,
• studni,
• cystern,
• zbiorników składanych i przenośnych.

Wąż może być również używany do zasysania wodnych roztworów środków gaśniczych. Przykładowe certyfikowane węże W110 są przeznaczone do pracy przy podciśnieniu dochodzącym do 0,085 MPa.

Specjalne węże o małej średnicy wykorzystuje się natomiast m.in. do pobierania środka pianotwórczego.

Z czym można łączyć węże ssawne?

Końce pożarniczych węży ssawnych wyposażane są w odpowiednie łączniki ssawne, bardzo często wykonane ze stopów aluminium. Popularnym rozwiązaniem jest system STORZ, umożliwiający szybkie zestawianie elementów linii.

Węże mogą być łączone:

• między sobą – w celu przedłużenia linii ssawnej,
• ze smokiem ssawnym,
• z autopompą lub motopompą,
• z odpowiednią armaturą i nasadami,
• ze specjalistycznymi elementami instalacji wodnej,
• w określonych układach również z urządzeniami służącymi do pobierania środka pianotwórczego.

Kluczowe jest zachowanie pełnej szczelności wszystkich połączeń. Nawet niewielka nieszczelność może powodować zasysanie powietrza, utrudniając lub uniemożliwiając skuteczne zassanie wody przez pompę.

Wąż ssawny – ważny element linii wodnej

Choć konstrukcja węża ssawnego wydaje się stosunkowo prosta, jego rola podczas działań jest bardzo istotna. Odpowiednio dobrana średnica, długość i materiał wpływają na sprawność całej linii ssawnej oraz skuteczność pracy pompy.

Najbardziej typowym rozwiązaniem stosowanym w pożarnictwie pozostaje wąż ssawny W110, występujący zarówno w wersjach gumowych, jak i wykonanych z PCV. W zależności od potrzeb można jednak stosować również mniejsze i większe średnice. Przy wyborze należy zwrócić uwagę nie tylko na wymiary, ale także na dopuszczalne podciśnienie, rodzaj zbrojenia, elastyczność, masę oraz sposób zakończenia i zgodność łączników z pozostałymi elementami posiadanego sprzętu.