Sprzęt strażacki ułatwiający przetrwanie upałów

Wysokie temperatury mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia, szczególnie w przypadku dzieci, seniorów, osób przewlekle chorych oraz pracowników wykonujących obowiązki na zewnątrz. Podczas upałów wzrasta ryzyko odwodnienia, wyczerpania cieplnego, omdlenia, a nawet udaru cieplnego. Z tego względu coraz większe znaczenie ma odpowiednie przygotowanie miejsc publicznych, imprez plenerowych, zakładów pracy i punktów ratowniczych.

W ochronie ludzi przed skutkami wysokiej temperatury pomocny jest również sprzęt strażacki i ratowniczy. Kurtyny wodne, namioty ratownicze, zbiorniki na wodę, wentylatory czy wyposażenie medyczne mogą służyć nie tylko podczas akcji gaśniczych, lecz także do organizowania punktów schładzania i udzielania pomocy osobom przegrzanym.

Kurtyny wodne – prosty sposób na ochłodzenie

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych urządzeń wykorzystywanych podczas upałów są kurtyny wodne. Po podłączeniu do źródła wody wytwarzają one szeroki, rozproszony strumień drobnych kropli. Przejście przez taką mgiełkę pozwala na chwilowe ochłodzenie skóry i poprawia komfort osób przebywających na zewnątrz.

Kurtyny wodne mogą być ustawiane między innymi:

• na rynkach i placach miejskich,

• w parkach,

• podczas festynów i koncertów,

• na wydarzeniach sportowych,

• w pobliżu dworców i przystanków,

• na terenie zakładów pracy,

• przy punktach odpoczynku dla uczestników zgromadzeń.

Do zasilania kurtyny wykorzystuje się najczęściej hydrant, samochód pożarniczy albo inne odpowiednie źródło wody. Niezbędne mogą być również węże tłoczne, przełączniki, rozdzielacze oraz klucze do hydrantów.

Kurtyna wodna powinna być traktowana jako dodatkowa forma ochłody. Nie zastępuje ona picia wody, odpoczynku w cieniu ani ochrony przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych.

Zamgławiacze i prądownice mgłowe

Podobną funkcję mogą pełnić zamgławiacze oraz wybrane prądownice umożliwiające podawanie rozproszonego strumienia wody. Drobne krople odbierają część ciepła z otoczenia i mogą chwilowo obniżyć temperaturę odczuwalną w niewielkiej strefie.

Takie rozwiązanie sprawdza się przede wszystkim w otwartych lub dobrze wentylowanych przestrzeniach. Może być wykorzystywane przy stanowiskach pracy, namiotach medycznych, punktach oczekiwania i miejscach odpoczynku.

Sprzęt rozpylający wodę należy ustawić w taki sposób, aby nie powodował powstawania śliskiej nawierzchni, zalewania urządzeń elektrycznych ani nadmiernego moczenia osób korzystających ze strefy chłodzenia.

Namioty ratownicze i punkty schładzania

Podczas długotrwałych upałów duże znaczenie ma stworzenie zacienionej przestrzeni, w której można odpocząć od słońca. Do tego celu wykorzystywane są namioty ratownicze, pneumatyczne, stelażowe oraz lekkie pawilony.

W takim namiocie można zorganizować tymczasowy punkt schładzania wyposażony w:

• krzesła, ławki lub łóżka polowe,

• wodę pitną,

• wentylatory,

• przenośne urządzenia klimatyzacyjne,

• kompresy i pakiety chłodzące,

• ręczniki zwilżane wodą,

• podstawowy sprzęt medyczny,

• parawan zapewniający prywatność poszkodowanym.

Namioty znajdują zastosowanie podczas imprez masowych, zawodów sportowych, pielgrzymek, festynów i innych wydarzeń organizowanych w pełnym słońcu. Mogą również służyć jako miejsce odpoczynku dla ratowników, strażaków i pracowników wykonujących ciężką pracę fizyczną.

Wentylatory i urządzenia do wymiany powietrza

Wentylatory mogą poprawić cyrkulację powietrza w namiotach, halach, magazynach i pomieszczeniach tymczasowych. Ruch powietrza sprzyja odparowywaniu potu, dzięki czemu organizm skuteczniej oddaje ciepło.

W wyposażeniu jednostek straży pożarnej znajdują się również wentylatory oddymiające. Ich podstawowym zadaniem jest usuwanie dymu i gorących gazów pożarowych, jednak w odpowiednich warunkach urządzenia tego typu mogą wspomagać przewietrzanie pomieszczeń.

Należy pamiętać, że wentylator nie obniża rzeczywistej temperatury powietrza. Przy ekstremalnie wysokiej temperaturze samo zwiększenie ruchu powietrza może być niewystarczające. Wówczas potrzebne jest przeniesienie ludzi do chłodniejszego miejsca albo zastosowanie klimatyzacji.

Sprzęt do magazynowania i wydawania wody pitnej

Najważniejszą formą ochrony organizmu podczas upałów jest regularne uzupełnianie płynów. Na imprezach plenerowych, w punktach pomocy oraz podczas działań ratowniczych wykorzystuje się zbiorniki, termosy, pojemniki izotermiczne i dystrybutory przeznaczone do przechowywania wody pitnej.

Woda powinna pochodzić z bezpiecznego źródła i być przechowywana w czystych pojemnikach dopuszczonych do kontaktu z żywnością. Należy chronić ją przed bezpośrednim nasłonecznieniem oraz regularnie kontrolować stan zbiorników i urządzeń dozujących.

Do wyposażenia mobilnego punktu wydawania wody mogą należeć także kubki, stoły składane, namioty, oznakowanie informacyjne i pojemniki na odpady.

Kompresy, pakiety i ręczniki chłodzące

W szybkim chłodzeniu osób osłabionych wysoką temperaturą pomagają kompresy chłodzące, pakiety żelowe, worki z lodem, ręczniki chłodzące oraz maty przeznaczone do obniżania temperatury ciała.

Chłodne kompresy można przykładać między innymi w okolicy karku, pach i pachwin. Należy jednak unikać przykładania bardzo zimnych elementów bezpośrednio do skóry. Lód lub mocno schłodzony pakiet powinien być owinięty materiałem, aby ograniczyć ryzyko miejscowego uszkodzenia skóry.

Takie wyposażenie może znajdować się w punktach medycznych, pojazdach ratowniczych, torbach pierwszej pomocy oraz miejscach odpoczynku dla pracowników i ratowników.

Sprzęt ratownictwa medycznego podczas upałów

Wysoka temperatura może doprowadzić do wyczerpania cieplnego lub udaru cieplnego. Osoba poszkodowana może odczuwać silne osłabienie, ból głowy, nudności, zawroty głowy i zaburzenia świadomości. W takich sytuacjach konieczne jest szybkie przeniesienie jej w zacienione lub chłodne miejsce oraz rozpoczęcie chłodzenia.

Strażacy i ratownicy mogą wykorzystywać między innymi:

• torby ratownicze PSP R1,

• tlen medyczny,

• nosze i krzesła transportowe,

• defibrylatory AED,

• termometry,

• pulsoksymetry,

• kompresy chłodzące,

• koce i folie termoizolacyjne,

• sprzęt do prowadzenia resuscytacji.

W przypadku podejrzenia udaru cieplnego należy niezwłocznie wezwać zespół ratownictwa medycznego. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia, szczególnie gdy występują zaburzenia świadomości, bardzo wysoka temperatura ciała, drgawki lub utrata przytomności.

Zadaszenia, plandeki i parasole

Nie każdy element ochrony przed upałem musi być zaawansowanym urządzeniem ratowniczym. Duże znaczenie mają także proste zadaszenia, plandeki, pawilony i parasole.

Pozwalają one szybko utworzyć zacienione miejsce dla osób oczekujących w kolejce, uczestników wydarzenia, ratowników albo pracowników wykonujących obowiązki na otwartym terenie. Zadaszenie powinno być stabilnie zamocowane i zabezpieczone przed silnym wiatrem.

Dobrym rozwiązaniem jest połączenie kilku form ochrony: cienia, dostępu do wody, wentylacji oraz miejsca do siedzenia.

Sprzęt ostrzegawczy i oświetleniowy

Punkty schładzania, kurtyny wodne i miejsca wydawania wody powinny być dobrze widoczne. W ich oznaczeniu pomagają pachołki, taśmy ostrzegawcze, lampy sygnalizacyjne, tablice informacyjne oraz przenośne oświetlenie.

Wydzielenie strefy jest szczególnie ważne podczas imprez masowych i w miejscach o dużym natężeniu ruchu. Pozwala ograniczyć ryzyko potknięcia się o węże, przewody, podstawy namiotów i inne elementy wyposażenia.

Ochrona strażaków i ratowników przed przegrzaniem

Sprzęt ułatwiający przetrwanie upałów służy nie tylko mieszkańcom i uczestnikom wydarzeń. Korzystają z niego również strażacy wykonujący działania w ciężkich ubraniach ochronnych.

Podczas długotrwałych akcji potrzebne są strefy odpoczynku, woda, napoje uzupełniające elektrolity, namioty, wentylatory oraz pakiety chłodzące. Ważna jest również regularna rotacja ratowników i kontrolowanie ich stanu zdrowia.

Nawet najlepsze ubranie specjalne nie chroni przed przegrzaniem organizmu. Dlatego odpowiednia organizacja odpoczynku i nawodnienia jest jednym z podstawowych elementów bezpieczeństwa działań prowadzonych podczas upałów.

Jaki sprzęt strażacki jest najbardziej przydatny podczas upałów?

Do wyposażenia, które może ułatwiać ludziom przetrwanie wysokich temperatur, należą przede wszystkim kurtyny wodne, zamgławiacze, węże tłoczne, armatura hydrantowa, namioty ratownicze, wentylatory, zbiorniki na wodę pitną, pojemniki izotermiczne, kompresy chłodzące oraz sprzęt pierwszej pomocy.

Dobór wyposażenia powinien zależeć od liczby osób, miejsca użytkowania, czasu trwania wydarzenia i dostępu do wody oraz energii elektrycznej. Inny zestaw będzie potrzebny na niewielkim festynie, a inny podczas dużego koncertu, zawodów sportowych lub długotrwałej akcji ratowniczej.

Odpowiednio przygotowany punkt schładzania może znacząco poprawić komfort ludzi i ułatwić szybką reakcję w przypadku zasłabnięcia. Sprzęt strażacki wykorzystywany podczas upałów pełni więc zarówno funkcję prewencyjną, jak i ratowniczą, pomagając ograniczyć skutki wysokiej temperatury i zwiększyć bezpieczeństwo osób przebywających na zewnątrz.